Zaświadczenie o przezimowanych rodzinach — jak je dostać

Zaświadczenie o liczbie przezimowanych rodzin pszczelich wydaje powiatowy lekarz weterynarii właściwy dla miejsca, w którym stoi pasieka. Składasz u niego krótki wniosek, a on w ciągu najwyżej 7 dni potwierdza, że jesteś w rejestrze i ile masz pni. Bez tego dokumentu ARiMR nie wypłaci dopłaty do rodzin — a wypłaci ją tylko do liczby, która w nim widnieje.

Najczęstszy błąd przy tym wniosku bierze się z zeszytu pasiecznego: pszczelarz przepisuje liczbę rodzin z jesiennego przeglądu, bo tak ma zanotowane. Tyle że część rodzin nie dożywa kwietnia, a deklaracja dotyczy tych, które przezimowały. Różnica wychodzi zwykle w ostatniej chwili, przy kopercie.

Od tamtej pory liczę dopiero po pierwszym oblocie — w marcu, w pierwszy ciepły dzień, kiedy na wylotkach robi się ruch, a daszki uli są upstrzone brązowymi plamkami po zimie.

Piszę o tym we wrześniu nie bez powodu. Liczba, którą lekarz wpisze do zaświadczenia w kwietniu, pochodzi z rejestru, a rejestr zasilasz dwiema deklaracjami w roku: do 30 września i do 31 marca. Kto je zaniedba, wiosną dostanie zaświadczenie z nieaktualną liczbą albo odmowę.

📌 Najpierw rejestr, potem zaświadczenie — jesienną informację o liczbie pni wysyłasz do 30 września. Co zgłosić i gdzie: aktualizacja danych pasieki w PIW.

Kto wydaje zaświadczenie o liczbie przezimowanych rodzin pszczelich

Wydaje je powiatowy lekarz weterynarii (PLW) właściwy ze względu na miejsce prowadzenia pasieki — nie ze względu na Twój adres zamieszkania. U mnie to jeden urząd, bo mieszkam i trzymam pszczoły w powiecie starachowickim. Jeśli masz pasieczyska w dwóch powiatach, potrzebujesz zaświadczeń od obu lekarzy. Instrukcja wypełniania wniosku ARiMR mówi zresztą o zaświadczeniach „powiatowego/ych lekarza/y weterynarii” — liczba mnoga jest tam celowo.

Podstawą pomocy jest § 13zf rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR. Wymagany załącznik to według instrukcji Agencji zaświadczenie „o liczbie pni pszczelich, wydane w roku, w którym ten pszczelarz ubiega się o pomoc”. Lekarz nie jeździ po pasiekach i nie sprawdza, co przeżyło zimę. Potwierdza stan z rejestru — ten, który sam mu zgłosiłeś.

Zaświadczenie z koła czy związku pszczelarskiego tu nie zadziała. W dokumentach ARiMR do tej dopłaty jako wystawca pojawia się wyłącznie powiatowy lekarz weterynarii. Koło może pomóc wypełnić druk, ale go nie zastąpi.

Jak złożyć wniosek o zaświadczenie w PIW

Jednego ogólnopolskiego wzoru nie ma. Każdy inspektorat publikuje własny druk w BIP-ie albo na stronie, ale treść jest bardzo podobna. Przejrzałem formularze kilku PIW i powtarzają się w nich cztery rzeczy:

• Dane właściciela pasieki — imię, nazwisko, adres, często PESEL. Muszą się zgadzać z tym, co widnieje w rejestrze.
• Wszystkie lokalizacje pasieki — miejscowość i adres, a gdy pasieczysko stoi na działce bez numeru porządkowego, miejscowość z numerem działki.
• Oświadczenie o liczbie rodzin — ile rodzin przezimowało w Twojej pasiece.
• Podpis — własnoręczny; przy wysyłce e-mailem skan podpisanego wniosku.

Wniosek zanosisz osobiście, wysyłasz pocztą albo — tam, gdzie inspektorat to dopuszcza — skanem na e-mail lub przez ePUAP. Sposób sprawdź na stronie swojego PIW, bo praktyka bywa różna. Opłaty skarbowej nie ma: inspektoraty publikujące cennik, np. Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Trzebnicy, wprost zwalniają z niej zaświadczenie do ARiMR. Zwykłe zaświadczenie o wpisie pasieki do rejestru kosztuje tam 17 zł, więc nie pomyl druków.

Jeśli po zmianie przepisów w marcu 2026 nie masz jeszcze uporządkowanego wpisu, zacznij od rejestracji pasieki według nowych przepisów. Bez wpisu nie ma czego potwierdzać.

Ile się czeka na zaświadczenie z PIW

Kodeks postępowania administracyjnego (art. 217 § 3) daje urzędowi 7 dni — zaświadczenie ma być wydane bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w tym terminie. Dolicz pocztę w obie strony. Ja wysyłam wniosek w pierwszym tygodniu kwietnia i ani razu nie musiałem się denerwować. Nerwowo robi się u tych, którzy przypominają sobie o zaświadczeniu pod koniec maja, gdy nabór w 2026 roku kończył się 31 maja.

Dane we wniosku niezgodne z rejestrem — inny adres, pasieczysko, którego nie zgłosiłeś — to prosta droga do odmowy. Tak piszą wprost niektóre inspektoraty, np. PIW w Częstochowie. Odmowa ma formę postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 219 KPA). W praktyce szybciej jest poprawić dane w rejestrze i złożyć wniosek jeszcze raz.

Skąd lekarz bierze liczbę pni — 30 września i 31 marca

Od 18 marca 2026 r. obowiązuje ustawa z 21 listopada 2025 r. o zdrowiu zwierząt. Jej art. 68 ust. 4 nakazuje przekazywać powiatowemu lekarzowi weterynarii informację o położeniu pasieki i liczbie pni dwa razy w roku: do 31 marca i do 30 września. Dotyczy to każdej pasieki, także z jedną rodziną — szczegóły opisałem w tekście o tym, kogo obejmuje obowiązek rejestracji pasieki.

W praktyce układa się to w cykl. Wrzesień to rodziny, które idą do zimy. Marzec — te, które ją przeżyły, i właśnie ta liczba jest bazą dla kwietniowego zaświadczenia. U mnie obie deklaracje różnią się co roku o dwie, trzy rodziny.

W 2026 roku doszedł zgrzyt przejściowy. ARiMR zaznaczyła na stronie naboru 2026, że zaświadczenie wydane od 18 marca powinno wskazywać rejestr prowadzony już na podstawie nowej ustawy o zdrowiu zwierząt. Wcześniejsze dokumenty odwoływały się do ustawy z 2004 roku. Przy kolejnym naborze i tak rzuć okiem na podstawę prawną, zanim zeskanujesz zaświadczenie do PUE.

Zaświadczenie a wysokość dopłaty

W instrukcji wypełniania wniosku ARiMR jest zdanie, które przesądza o pieniądzach: pomoc zostanie udzielona do liczby rodzin „nie większej niż liczba rodzin/pni pszczelich wpisanych do zaświadczenia”. Wpiszesz w PUE więcej, niż jest w zaświadczeniu — nadwyżka przepada.

Policzmy to na przykładzie. Pasieka zazimowana w 30 rodzinach, z których wiosną zostaje 27. Przy stawce 50 zł daje to 1 350 zł. Gdyby w rejestrze wisiała liczba sprzed roku, powiedzmy 24 pnie, wypłata wyniosłaby 1 200 zł — 150 zł mniej tylko przez nieaktualny papier. Odwrotna sytuacja niczego nie daje: gdy w rejestrze jest więcej pni niż w ulach, i tak deklarujesz tylko rodziny, które przezimowały.

Budżet 2026 wynosił 80 mln zł, a przy większej liczbie wniosków ARiMR stosuje współczynnik korygujący. Według Agencji do 28 maja o wsparcie ubiegało się 38 tys. pszczelarzy. Jak nabór się skończył, opisałem w tekście dopłata do rodzin pszczelich 2026 — wyniki naboru.

Najczęstsze pułapki

• Zaświadczenie z zeszłego roku — musi być wydane w roku, w którym składasz wniosek; dokument z grudnia poprzedniego roku odpada.
• Nieaktualny rejestr — bez informacji do 31 marca lekarz potwierdzi stan sprzed zimy albo sprzed roku.
• Pasieczyska w kilku powiatach — potrzebne jest zaświadczenie od każdego właściwego lekarza.
• Dane niezgodne z rejestrem — inny adres niż w rejestrze to częsty powód odmowy.
• Zły druk — płatne zaświadczenie o wpisie do rejestru to nie to samo, co zaświadczenie do ARiMR.
• Liczba z jesieni — deklarujesz rodziny, które przezimowały, a nie te, które zazimowałeś.
• Ostatni tydzień naboru — 7 dni na wydanie plus poczta potrafią zjeść cały zapas czasu.

Co zrobić teraz, we wrześniu

Zanim zaczniesz myśleć o kwietniu, zamknij jesienną informację dla PIW — termin mija 30 września. Wpisz do kalendarza 31 marca i pierwszy tydzień kwietnia. Terminu naboru na 2027 rok pilnuj w harmonogramie ARiMR.

Nie myl tej dopłaty z interwencjami pszczelarskimi 2027, na które nabór trwa od 23 października do 27 listopada 2026. To osobny program z własnymi zasadami. Co jeszcze Agencja oferuje pasiekom, zebrałem w tekście ARiMR dla pszczelarzy.

Jeśli dopiero zaczynasz i formalności mieszają Ci się z pracą przy ulach, na kursie pszczelarskim online przechodzimy po kolei przez rejestrację, terminy i pierwszy sezon.

FAQ

Kto wydaje zaświadczenie o liczbie przezimowanych rodzin pszczelich?

Powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce prowadzenia pasieki, a nie ze względu na adres zamieszkania pszczelarza. Zaświadczenie potwierdza wpis do rejestru i liczbę pni pszczelich. Jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku o pomoc dla pszczelarzy do przezimowanych rodzin pszczelich, który składa się w ARiMR.

Ile się czeka na zaświadczenie z PIW?

Zgodnie z art. 217 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego zaświadczenie wydaje się bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w ciągu 7 dni. Do tego trzeba doliczyć czas poczty, jeśli wniosek i odpowiedź idą listownie. Najbezpieczniej złożyć wniosek na początku kwietnia, a nie w ostatnich dniach naboru.

Czy za zaświadczenie do ARiMR płaci się opłatę skarbową?

Nie. Inspektoraty weterynarii, które publikują cenniki, zwalniają z opłaty skarbowej zaświadczenie o przezimowanych rodzinach wydawane do wniosku w ARiMR. Opłata 17 zł dotyczy innego dokumentu — zwykłego zaświadczenia o wpisie pasieki do rejestru. Przed złożeniem wniosku sprawdź, czy wybrałeś właściwy druk.

Czy zaświadczenie z koła pszczelarskiego wystarczy?

Nie. W dokumentach ARiMR dotyczących dopłaty do przezimowanych rodzin jako wystawca zaświadczenia wskazany jest wyłącznie powiatowy lekarz weterynarii. Koło czy związek pszczelarski mogą pomóc przy wypełnianiu wniosku, ale ich pismo nie zastąpi zaświadczenia z inspektoratu weterynarii.

Czy mogę użyć zaświadczenia wydanego w poprzednim roku?

Nie. Zaświadczenie musi być wydane w roku, w którym ubiegasz się o pomoc. Dokument wystawiony na przykład w grudniu poprzedniego roku nie spełnia tego warunku, nawet jeśli liczba pni się nie zmieniła. Co roku trzeba złożyć nowy wniosek do powiatowego lekarza weterynarii.

Co jeśli przezimowało więcej rodzin, niż jest w zaświadczeniu?

ARiMR przyzna pomoc najwyżej do liczby rodzin wpisanej w zaświadczeniu, więc nadwyżka przepada. Dlatego przed wnioskiem o zaświadczenie zaktualizuj liczbę pni w rejestrze PIW — ustawa o zdrowiu zwierząt przewiduje na to termin do 31 marca. Dopiero potem proś lekarza o zaświadczenie.

Mam pasieki w dwóch powiatach — ile zaświadczeń potrzebuję?

Po jednym od każdego powiatowego lekarza weterynarii właściwego dla lokalizacji pasieczyska. Instrukcja wypełniania wniosku ARiMR przewiduje dołączenie kilku zaświadczeń, a pomoc liczona jest łącznie do liczby pni w nich wpisanych. Wnioski do obu inspektoratów najlepiej wysłać tego samego dnia.

Skąd lekarz weterynarii wie, ile mam rodzin?

Z rejestru, który zasilasz sam. Od 18 marca 2026 r. art. 68 ust. 4 ustawy o zdrowiu zwierząt nakazuje przekazywać powiatowemu lekarzowi weterynarii informację o położeniu pasieki i liczbie pni do 31 marca i do 30 września każdego roku. Dane we wniosku muszą być zgodne z rejestrem, inaczej grozi odmowa.